Famuły nie tylko z Łodzi. Bezpłatna wystawa w Manufakturze

Famuły przy Ogrodowej i Księży Młyn to najbardziej rozpoznawalne łódzkie przykłady osiedli budowanych dla pracowników fabryk. Nowa wystawa w Muzeum Fabryki pokazuje jednak, że podobne zespoły mieszkaniowe powstawały w całym województwie i nie były związane wyłącznie z przemysłem włókienniczym.

Wystawa „Od historycznych osiedli przyzakładowych w województwie łódzkim do famuł przy Ogrodowej. W opowieściach Macieja Kronenberga” zostanie otwarta w piątek, 4 września. Wstęp na nią będzie bezpłatny.

Od famuł Poznańskiego po osiedla przy cukrowniach

Punktem odniesienia dla wystawy są famuły stojące przy dawnej fabryce Izraela Poznańskiego, czyli w bezpośrednim sąsiedztwie dzisiejszej Manufaktury. Ekspozycja wychodzi jednak poza historię jednego zakładu i samej Łodzi.

Pokazuje osiedla robotnicze, patronackie i przyzakładowe powstające przy przedsiębiorstwach w różnych częściach województwa łódzkiego. Obok zabudowy związanej z przemysłem włókienniczym pojawiają się przykłady osiedli przy cukrowniach oraz zespoły budowane dla kolejarzy.

To szersze spojrzenie na przemysłową historię regionu. Rozwój fabryk oznaczał nie tylko wznoszenie hal produkcyjnych, magazynów czy rezydencji właścicieli. Zakłady potrzebowały pracowników, a wokół nich powstawały domy i całe społeczności. W rezultacie przemysł kształtował także architekturę i układ wielu miejscowości.

Maciej Kronenberg opowie o osiedlach robotniczych

Autorem wystawy jest Maciej Kronenberg, geograf, regionalista, wykładowca akademicki i przewodnik po Łodzi oraz województwie łódzkim. Zajmuje się m.in. zabytkami techniki i dziedzictwem regionu.

Jest autorem „Przewodnika po szlaku zabytków techniki Łodzi”, mapy „Obiekty techniki województwa łódzkiego” oraz publikacji dotyczącej dziedzictwa przemysłowego regionu przygotowanej dla Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi.

We wtorek, 8 września o godz. 17:00, Kronenberg poprowadzi w Muzeum Fabryki wykład poświęcony historycznym osiedlom przyzakładowym, robotniczym i patronackim oraz ich związkom z rozwojem przemysłu.

Sam wykład, w przeciwieństwie do wystawy, nie jest wydarzeniem z bezpłatnym wstępem. Odbędzie się w cenie biletu do Muzeum Fabryki. Od 1 września bilet normalny kosztuje 18 zł, ulgowy 14 zł, a rodzinny 42 zł.

Wystawa przed Świętem ulicy Ogrodowej

Ekspozycja jest również częścią programu związanego z tegoroczną Ogrodową 2.6. Święto ulicy Ogrodowej odbędzie się 19 i 20 września.

W jego ramach zaplanowano także warsztaty fotograficzne dotyczące Ogrodowej i jej przemysłowego dziedzictwa. Dzięki temu historia famuł stojących naprzeciwko dawnej fabryki Poznańskiego ma zostać połączona z opowieścią o podobnych osiedlach w innych częściach regionu.

Muzeum Fabryki mieści się przy ul. Drewnowskiej 58 w kompleksie Manufaktury. Jest otwarte od wtorku do niedzieli w godz. 10:00–18:00. W poniedziałki muzeum jest nieczynne.