Chałwa, techno i winyle. Tak zmieniła się fabryka przy Struga

Przy Struga 61 nadal powstają chałwa i sezamki. W ofercie Unitopu są również cukierki, które wielu łodzian zna od dzieciństwa: Kapitańskie, Kukułki czy Rarytas Miętowy. Choć historia zakładu zaczęła się ponad 80 lat temu, jeden z jego najbardziej charakterystycznych produktów wciąż powstaje tradycyjną metodą – chałwa jest wyrabiana ręcznie.

Historia słodyczy przy Struga zaczęła się w kwietniu 1945 roku. Zakłady Przemysłowe Optima produkowały początkowo sztuczny miód. Z czasem oferta rosła, a wyroby z Łodzi zaczęły trafiać także poza Polskę. W 1971 roku na rynek kanadyjski weszły sezamki Sesame Snaps.

Fabryka nadal działa przy Struga 61, natomiast po jej wyroby można dziś zajrzeć do sklepu firmowego przy Zamenhofa 1/3. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–17:00.

Tam, gdzie drukowano winyle, dziś grają DJ-e

Wystarczy przejść pod sąsiedni numer 63, żeby trafić do zupełnie innego świata. W dawnej Łódzkiej Drukarni Akcydensowej działa OFFset – postindustrialna przestrzeń wykorzystywana na koncerty, imprezy, wystawy, warsztaty i inne działania artystyczne.

Od maja 2026 roku mieści się tutaj również Wejście 3, czyli W3. Klub zajął dawne warsztaty maszyn drukarskich. Za projektem stoją osoby związane wcześniej m.in. z OFF Piotrkowską oraz klubami Dom, Konkret i UV.

W3 nie funkcjonuje jak klasyczny klub otwarty codziennie. Przestrzeń uruchamiana jest na konkretne wydarzenia: koncerty, imprezy taneczne, sety DJ-skie, wystawy czy działania performatywne. Dlatego przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny program.

Muzyka pojawiła się jednak pod tym adresem na długo przed pierwszym setem DJ-skim.

Przy Struga 63 działała Łódzka Drukarnia Akcydensowa, a inicjały „ŁDA” lub „LDA” można znaleźć na okładkach wielu polskich płyt winylowych. Drukowano tutaj także okładki wydań Czesława Niemena. To jeden z ciekawszych paradoksów tego miejsca: kilkadziesiąt lat temu przy Struga produkowano opakowania dla muzyki, dziś muzyka rozbrzmiewa wewnątrz dawnych warsztatów drukarni.

Tkaniny wróciły do dawnej fabryki

Historia zabudowań jest jeszcze starsza. Pod koniec XIX wieku powstała tu fabryka włókiennicza Franciszka Kindermanna. Dopiero później część kompleksu przejęły drukarnia i zakład cukierniczy.

Współczesne wykorzystanie budynków w pewnym sensie wraca więc do ich początków.

W czerwcu w OFFsecie odbyła się druga edycja Fashion Leak. W programie znalazły się wystawy, performanse, działania łączące modę ze sztuką oraz warsztaty z tkaniny eksperymentalnej. Materiał, od którego ponad sto lat temu zaczynała się historia tego miejsca, ponownie pojawił się w fabrycznych wnętrzach – tym razem nie jako przemysłowa produkcja, lecz tworzywo dla artystów.

We wrześniu do OFFsetu można było przychodzić także na treningi kuglarskie. Uczestnicy mogli pojawić się z własnym sprzętem albo korzystać z tego udostępnianego na miejscu.

Struga to nie tylko kompleks pod numerami 61 i 63

Kilkaset metrów dalej, przy Struga 90, działa Teatr Szwalnia. W jego programie pojawiają się spektakle, koncerty, warsztaty i wydarzenia dla młodszej publiczności.

Sama okolica przechodzi jednocześnie dużą zmianę infrastrukturalną. Przy Żeligowskiego, pomiędzy Struga a 6 Sierpnia, oraz przy skrzyżowaniu Struga z al. Włókniarzy prowadzone są prace związane z budową tunelu Kolei Dużych Prędkości.

Podziemna trasa ma umożliwić pociągom wyjazd z Łodzi Fabrycznej w kierunku Wrocławia i Poznania. Rozpoczęcie drążenia tunelu zaplanowano na wiosnę 2027 roku.

Przy jednej ulicy spotykają się więc kolejne warstwy historii miasta: XIX-wieczny przemysł włókienniczy, powojenna fabryka słodyczy, drukarnia związana z polską fonografią, współczesna scena klubowa i jedna z największych inwestycji kolejowych w Łodzi.