„Kaszpirowski” w Łodzi. Film o hipnotyzerze, któremu uwierzyły miliony

Łódzka premiera dokumentu „Kaszpirowski” odbędzie się w czwartek, 29 października, o godz. 19:00 w sali Odeon Kina Narodowego Centrum Kultury Filmowej. Po projekcji zaplanowano rozmowę z osobami, które pracowały nad filmem.

Organizatorzy zapowiadają udział reżysera Łukasza Konopy oraz autorów animacji Marcina Podolca i Kacpra Zamarło. Dołączy do nich przedstawiciel producenta. Rozmowa ma dotyczyć zarówno fenomenu Anatolija Kaszpirowskiego, jak i pracy nad dokumentem o człowieku, który zbudował potężny medialny autorytet bez bezpośredniego kontaktu z większością swoich odbiorców.

Dokument powstał z udziałem samego Kaszpirowskiego

Twórcy wielokrotnie spotykali się z Kaszpirowskim w ostatnich latach jego życia. Bohater dokumentu mógł więc przedstawić przed kamerą własną wersję wydarzeń i opowiedzieć o fenomenie, który uczynił go jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci przełomu lat 80. i 90.

Anatolij Kaszpirowski zmarł 3 października 2026 roku w wieku 87 lat, zaledwie dziewięć dni przed światową premierą filmu na Warszawskim Festiwalu Filmowym. Łódzki pokaz odbędzie się niespełna miesiąc po jego śmierci. Dokument trafi później do szerszej publiczności – 18 grudnia ma zadebiutować w serwisie HBO Max.

Łukasz Konopa jest reżyserem filmów dokumentalnych prezentowanych między innymi na festiwalach Hot Docs, Visions du Réel i SXSW. Historia Kaszpirowskiego ma dla niego również osobisty wymiar. Jako siedmiolatek oglądał jeden z telewizyjnych seansów razem z rodziną. Po latach nazwał jego bohatera symbolem „szalonych i nieprzewidywalnych czasów transformacji”.

Człowiek, który miał leczyć przez telewizor

Pod koniec lat 80. Kaszpirowski prowadził w radzieckiej telewizji masowe seanse hipnotyczne. W materiałach promujących film mowa o widowni sięgającej 290 milionów osób w krajach bloku wschodniego. Część odbiorców wierzyła, że głos i sugestie psychiatry mogą zmniejszać ból albo pomagać w leczeniu chorób.

Najważniejszym tematem dokumentu nie jest jednak sama kariera telewizyjnego hipnotyzera. Film pokazuje, w jaki sposób niepewność towarzysząca rozpadowi dotychczasowego porządku sprzyjała budowaniu autorytetu opartego na nadziei, strachu i potrzebie prostych odpowiedzi.

Twórcy pytają, dlaczego miliony ludzi były gotowe zaufać człowiekowi przemawiającemu do nich z ekranu. Historia Kaszpirowskiego staje się punktem wyjścia do opowieści o sile medialnego przekazu, podatności na sugestię i mechanizmach, które pozostają aktualne także w epoce influencerów, internetowych ekspertów i dezinformacji.

Łódź dołożyła do filmu 69 tys. zł

„Kaszpirowski” otrzymał 69 tys. zł z Łódzkiego Funduszu Filmowego. Pieniądze przekazano jako wkład koprodukcyjny, a nie zwykłą dotację. EC1 Łódź – Miasto Kultury zostało dzięki temu koproducentem dokumentu i uczestniczy w prawach oraz przychodach z jego eksploatacji. Fundusz jest w całości finansowany przez miasto.

Za produkcję odpowiada Silver Frame, a dokument powstał jako polsko-czeska koprodukcja HBO Original. Zdjęcia zrealizował Kacper Czubak, montażem zajęła się Agnieszka Białek, a muzykę przygotowali Jonatan Pastirčák, Oliver Torr i Marcin Mazurek.

Bilety na łódzką premierę kosztują 22 zł. Można je kupić w kasach EC1 oraz przez internet. Kino NCKF mieści się przy ul. Targowej 1/3, a wejście prowadzi od ul. Wojciecha Hasa. Spotkanie z twórcami rozpocznie się po seansie.