Wyróżnienie dla Teatru Pinokio. Łódzki teatr Liderem Dostępności

Łódzki teatr znalazł się wśród laureatów XI edycji konkursu Lider Dostępności. Nagrody wręczono 15 września podczas gali w Pałacu Prezydenckim w Warszawie. W tym roku do konkursu zgłoszono 76 obiektów, przestrzeni i kandydatur.

W kategorii „Mały obiekt użyteczności publicznej” kapituła zdecydowała się przyznać dwie równorzędne nagrody. Otrzymały je Centrum Kultury STODOŁA w Zamarskach oraz Teatr Pinokio w Łodzi. Inwestorem łódzkiego obiektu było Miasto Łódź, a za projektem przebudowy Wigencji stoi pracownia F-11 Marcina Furtaka.

To jeden z najważniejszych w Polsce konkursów poświęconych projektowaniu uniwersalnemu. Organizują go Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji i Towarzystwo Urbanistów Polskich, a jury tworzą architekci, urbaniści i specjaliści zajmujący się dostępnością.

Dostępność w Pinokiu to znacznie więcej niż winda

Nowa siedziba Pinokia działa przy ul. Sienkiewicza 75/77, w zrewitalizowanych budynkach dawnej fabryki Wigencja. Teatr przeniósł się tu w 2023 roku.

Jednym z najważniejszych założeń przebudowy było ograniczenie barier już na poziomie samej architektury. Do budynku prowadzi wejście z poziomu terenu, wszystkie ogólnodostępne pomieszczenia mogą być użytkowane przez osoby poruszające się na wózkach, a pomiędzy kondygnacjami kursują windy. Ich przyciski mają oznaczenia w alfabecie Braille’a i duże symbole, a dwie główne windy wyposażono również w komunikaty głosowe.

W dwóch dostępnych toaletach znajdują się tzw. komfortki, czyli leżanki umożliwiające przewijanie starszych dzieci i dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Są też poręcze oraz system pozwalający wezwać pomoc.

Teatr pomyślał również o potrzebach osób niewidomych i słabowidzących. W budynku działa system nawigacyjno-informacyjny ToTuPoint, którego punkty rozmieszczono m.in. przy wejściu, kasie, windach, scenach i pokoju wyciszenia. Dla osób korzystających z aparatów słuchowych przygotowano system pętli indukcyjnych obejmujący kasę, szatnię, foyer i obie widownie. Wybrane przedstawienia dostępne są również z audiodeskrypcją i tłumaczeniem na Polski Język Migowy.

Osoba, która potrzebuje pomocy już w drodze do budynku, może wcześniej zgłosić potrzebę asysty z jednego z najbliższych przystanków komunikacji miejskiej.

Jest też Pokój Spokój

Jednym z najbardziej charakterystycznych rozwiązań jest Pokój Spokój, czyli specjalna przestrzeń dla osób neuroróżnorodnych, wrażliwych na nadmiar bodźców lub po prostu potrzebujących chwili wyciszenia.

Powstał przy udziale dzieci i młodzieży ze Szkoły Podstawowej Specjalnej nr 176 w Łodzi. W środku są m.in. słuchawki wygłuszające, miękkie pufy i poduszki, łóżko, materiały plastyczne oraz elementy sensoryczne. Jedną ze ścian zajmuje morska fototapeta, przy której przygotowano pojemnik z piaskiem i muszlami. Pokój pozostaje dostępny dla widzów także wtedy, gdy w trakcie spektaklu lub pobytu w foyer światło, dźwięk czy tłum stają się zbyt intensywne.

– Chciałem bardzo serdecznie podziękować wszystkim pracownikom Teatru Pinokio, którzy każdego dnia bardzo dzielnie pracują na to, żebyśmy wszyscy mogli poszerzać pole dostępności.

– mówił podczas gali Gabriel Gietzky, dyrektor teatru

Nagroda nie oznacza, że zniknęły wszystkie bariery

Własna deklaracja dostępności Pinokia pokazuje jednocześnie, że w budynku nadal są elementy wymagające poprawy. Główne drzwi trzeba otwierać ręcznie, a teatr zaznacza, że wymaga to użycia dużej siły. Przezroczyste drzwi nie mają też kontrastowego oznaczenia. Sama strona internetowa instytucji jest obecnie określona jako częściowo zgodna z wymaganiami dostępności cyfrowej.

Nagroda dotyczy więc przede wszystkim jakości zastosowanych rozwiązań architektonicznych i projektowania przestrzeni, a nie stwierdzenia, że obiekt jest pozbawiony każdej możliwej bariery.

Pinokio dołącza do Teatru Baj

W historii konkursu teatry nie pojawiają się wśród laureatów często. W 2018 roku wyróżnienie otrzymał Gdański Teatr Szekspirowski, a w 2022 roku główną nagrodę w kategorii obiekt zabytkowy zdobył warszawski Teatr Baj. Był wówczas pierwszym teatrem w kraju z główną nagrodą Lidera Dostępności. Pinokio jest więc dopiero drugim teatrem adresującym znaczną część swojego repertuaru do dzieci, który sięgnął po główną statuetkę konkursu.

Sama Wigencja przeszła gruntowną przebudowę na powierzchni ponad 4,5 tys. m kw. W pofabrycznych murach powstały dwie sceny, pracownie twórcze, studio nagrań i przestrzenie warsztatowe. W materiałach miasta publikowanych pod koniec inwestycji koszt rewitalizacji kompleksu określano na około 42 mln zł. Obecna strona Teatru Pinokio podaje kwotę przekraczającą 50 mln zł, nie wyjaśniając różnicy między tymi wartościami.

Teatr Pinokio jest miejską instytucją kultury współprowadzoną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.