Kto ma prawo nosić kierpce? W Łodzi porozmawiają o modzie i polskości

W sobotę 7 listopada Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 282 zaprasza na trzy spotkania jednego dnia. Muzeum chce, by moda stała się punktem wyjścia do rozmowy o tym, kim jesteśmy, skąd pochodzimy i jak chcemy opowiadać o Polsce.

W programie jest oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Nowa moda polska. Kronika głębokich uczuć”, spotkanie z dyrektorem Muzeum Historii Polski prof. Marcinem Napiórkowskim oraz rozmowa antropolożki i projektanta o tym, gdzie kończy się inspiracja kulturą ludową, a zaczyna zawłaszczenie.

Kurator wystawy skupi się na symbolach narodowych

Dzień zacznie się o godz. 12:00 na II piętrze budynku z kasą. Po wystawie „Nowa moda polska. Kronika głębokich uczuć” oprowadzi jej kurator Marcin Różyc. Według muzeum rozwinie wątki pokazane na ekspozycji i zabierze zwiedzających w osobistą podróż po pierwszym ćwierćwieczu polskiej mody XXI wieku. Tym razem szczególną uwagę poświęci symbolom narodowym i polskości.

„Polskość” to zresztą oś całej wystawy – muzeum nazywa ją kluczową kategorią swojej kolekcji. CMWŁ przedstawia ją jako pierwszą tak obszerną ekspozycję polskiej mody XXI wieku. Pokazuje prace ponad 50 projektantek i projektantów z kolekcji mody najnowszej, którą muzeum buduje od 7 lat. Twórcy wystawy zestawiają sarmatyzm, wyobrażenia o mitologii słowiańskiej, kulturę wiejską i powojenne przesiedlenia m.in. z kulturą queer, sztuką dragu, techno i nowymi technologiami. Ekspozycję można oglądać do 3 maja 2027 roku.

Napiórkowski o wspólnocie w czasach społecznościowych baniek

O godz. 14:00 w sali konferencyjnej na I piętrze budynku z kasą rozpocznie się spotkanie „Moda na wspólnotę. W poszukiwaniu wielogłosowych opowieści o Polsce”. Gościem będzie prof. Marcin Napiórkowski, który od września 2024 roku kieruje Muzeum Historii Polski.

Organizatorzy zapowiadają rozmowę o tym, dlaczego Polska potrzebuje dziś wielogłosowych opowieści, co badania naukowe mówią o wyzwaniach związanych z różnorodnością i różnicami zdań oraz jak budować wspólnotę w epoce plemiennych podziałów. Jednym z wątków ma być pytanie, czy moda na pamięć i poszukiwanie korzeni może w tym pomóc. Według muzeum Napiórkowski opowie o swojej „pozytywnej, dialogicznej i otwartej wizji polskości”.

Napiórkowski jest semiotykiem i profesorem w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się pamięcią zbiorową i rolą opowieści w budowaniu wspólnot. Napisał m.in. „Mitologię współczesną”, „Powstanie umarłych” i „Turbopatriotyzm”, współtworzył też musical „1989”.

Kierpce, krywulki i wsie, których nie było

Ostatnie spotkanie zacznie się o godz. 16:00, również w sali konferencyjnej na I piętrze. Nosi tytuł „Tradycyjne motywy: inspiracja czy zawłaszczenie”, a muzeum stawia w zapowiedzi pytania wprost:

Kto ma prawo nosić kierpce albo krywulkę? Czy moda zawłaszcza tradycyjne motywy, a kulturę ludową sprowadza do pustych dekoracji? A może czyni dziedzictwo żywym elementem współczesnej tożsamości?

pytają organizatorzy, Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.

Goście mają też sięgnąć do tego, jak ludowość była wykorzystywana, a nawet kreowana na potrzeby ideologii narodowych. Zapowiedź pyta też, czy w te same karty nie gra marketing marek modowych, które – jak czytamy – do sesji zdjęciowych wymyślają czasem nieistniejące wsie i ich mieszkańców. Będzie można zadawać pytania i opowiedzieć o własnym stosunku do przetwarzania przez modę tradycyjnych motywów.

Rozmawiać będą dr hab. Ewa Klekot, prof. Uniwersytetu SWPS, antropolożka, tłumaczka i kuratorka z Wydziału Projektowania tej uczelni, która zajmuje się m.in. społecznym konstruowaniem sztuki ludowej, oraz dr Michał Szulc. To projektant i absolwent łódzkiej ASP, w latach 2020–2024 dyrektor Instytutu Ubioru tej uczelni i laureat nagrody Odkrycie ELLE 2014. Elementy jego kolekcji są w zbiorach CMWŁ, a nazwisko Szulca widnieje też na liście twórców prezentowanych na wystawie „Nowa moda polska”.

Program i bilety

Bilety można kupić w kasie muzeum lub online w systemie sprzedaży CMWŁ. Według cennika w tym systemie oprowadzanie kuratorskie kosztuje 30 zł (ulgowy 20 zł), a bilet na każde z dwóch popołudniowych spotkań – 8 zł.

• 12:00 – oprowadzanie kuratorskie z Marcinem Różycem, wystawa na II piętrze budynku z kasą

• 14:00 – „Moda na wspólnotę. W poszukiwaniu wielogłosowych opowieści o Polsce”, prof. Marcin Napiórkowski, sala konferencyjna na I piętrze

• 16:00 – „Tradycyjne motywy: inspiracja czy zawłaszczenie”, prof. Ewa Klekot i dr Michał Szulc, sala konferencyjna na I piętrze

Szczegóły każdego wydarzenia muzeum podaje na swojej stronie. Zobacz: oprowadzanie, spotkanie z prof. Napiórkowskim i rozmowę o tradycyjnych motywach.