Nowe zasady w łódzkich stołówkach. Mięso dwa razy w tygodniu

Od wtorku, 1 września, wraz z początkiem roku szkolnego zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia dzieci i młodzieży. To przepis krajowy, a nie decyzja łódzkiego samorządu. Obejmuje placówki systemu oświaty w całej Polsce, w tym szkoły i przedszkola w Łodzi.

Rozporządzenie z 16 lutego 2026 r., opublikowane w Dzienniku Ustaw pod pozycją 197, zastępuje regulacje obowiązujące od 2016 roku. Dotyczy zarówno posiłków przygotowywanych w ramach żywienia zbiorowego, jak i produktów sprzedawanych dzieciom i młodzieży w sklepikach oraz automatach.

Mięso dokładnie dwa razy w tygodniu

Jedna z najbardziej konkretnych zmian dotyczy szkolnych i przedszkolnych jadłospisów. W ramach obiadu porcja mięsa przygotowana z mięsa świeżego ma być podawana dwa razy w tygodniu. Nie chodzi więc o maksymalnie dwa mięsne obiady. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wyjaśnia, że zapis oznacza właśnie dwa takie posiłki w tygodniu.

Co najmniej raz w tygodniu w menu ma znaleźć się również porcja ryby. Kolejny wymóg dotyczy nasion roślin strączkowych: minimum raz w tygodniu w ramach obiadu musi zostać podana potrawa przygotowana na ich bazie bez dodatku produktów odzwierzęcych.

Nie oznacza to jednak obowiązkowego całkowicie roślinnego obiadu. Przepis mówi o potrawie, a nie całym zestawie. Przy obiedzie dwudaniowym może to być przykładowo zupa albo drugie danie. Drugie z dań może zawierać produkty odzwierzęce.

Do nasion roślin strączkowych zaliczają się m.in. fasola, soja, soczewica, groch, ciecierzyca, bób i edamame. Fasolka szparagowa, groszek cukrowy czy zielony groszek są w tym przypadku traktowane jako warzywa.

Mniej smażenia, zupy na warzywnych wywarach

Nowe reguły obejmują również sposób przygotowywania posiłków. Od poniedziałku do piątku można podać nie więcej niż dwie porcje potrawy smażonej. Do smażenia dopuszczone są rafinowany olej rzepakowy lub oliwa z oliwek.

Co najmniej dwa razy w tygodniu zupy mają być przygotowywane na wywarach warzywnych. Zupy, sosy i potrawy powinny powstawać z naturalnych składników, bez koncentratów spożywczych, z wyjątkiem koncentratów z naturalnych składników.

Zmieniają się też zasady dotyczące napojów przygotowywanych na miejscu. Mogą zawierać najwyżej 5 g cukrów dodanych w 250 ml gotowego napoju, a rozporządzenie wskazuje wodę jako napój preferowany.

W szkołach, które podają wyłącznie obiad, jednodaniowy posiłek ma pokrywać 20 proc. całodziennego zapotrzebowania energetycznego, a dwudaniowy 30 proc. W placówkach podających śniadanie, obiad i podwieczorek żywienie ma zapewniać od 70 do 75 proc. dziennego zapotrzebowania, liczonego w ujęciu dziesięciodniowym.

Roślinna alternatywa dla dzieci, które nie jedzą produktów odzwierzęcych

Przepisy uwzględniają także osoby niespożywające produktów odzwierzęcych. W dni, w których serwowane jest mięso lub ryba, trzeba zapewnić im alternatywną potrawę roślinną, w szczególności na bazie strączków. Obowiązek dotyczy również placówek podających tylko obiad.

W praktyce zapotrzebowanie na posiłki wegetariańskie i wegańskie może być ustalane na podstawie deklaracji rodziców lub opiekunów. W przypadku diety wegańskiej alternatywa powinna być całkowicie roślinna.

W sklepiku tylko produkty z zamkniętej listy

Osobną częścią zmian są sklepiki szkolne i automaty. Od 1 września można w nich sprzedawać produkty należące do 19 określonych w rozporządzeniu grup. Z katalogu usunięto dotychczasową kategorię „inne”, więc produkt spoza wskazanej listy nie może być sprzedawany dzieciom i młodzieży.

Na liście znalazły się m.in. pieczywo, kanapki, sałatki i surówki, mleko i produkty mleczne, odpowiednio wzbogacone napoje roślinne, produkty zbożowe, warzywa, owoce, orzechy i nasiona, soki, przeciery i musy, woda oraz bezcukrowe gumy do żucia.

Nie oznacza to całkowitego zakazu produktów kojarzonych ze słodyczami. Rozporządzenie dopuszcza m.in. gorzką czekoladę zawierającą minimum 70 proc. suchej masy kakaowej oraz pieczywo półcukiernicze i cukiernicze spełniające określone limity.

Dla tej ostatniej grupy maksymalna zawartość cukrów wynosi 13,5 g na 100 g produktu, tłuszczu 10 g, a soli 1,2 g. Dla części produktów mlecznych, zbożowych i roślinnych obowiązują jeszcze niższe limity cukrów.

Nowe rozporządzenie nie obejmuje żłobków i klubów dziecięcych. Przepisy dotyczące żywienia najmłodszych w tych placówkach są przedmiotem odrębnych prac legislacyjnych.